BESS – BƯỚC TIẾN HƯỚNG TỚI LƯỚI ĐIỆN LINH HOẠT VÀ HIỆN ĐẠI

Trong quá trình chuyển dịch năng lượng và hiện đại hóa hệ thống điện, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin – BESS (Battery Energy Storage System) đang ngày càng nhận được sự quan tâm nhờ khả năng lưu trữ điện năng và cung cấp trở lại lưới điện khi cần thiết.

Khác với nguồn điện truyền thống, BESS có khả năng sạc – lưu trữ – phát điện theo yêu cầu vận hành. Đặc tính này giúp BESS trở thành một nguồn lực linh hoạt, hỗ trợ hệ thống điện thích ứng tốt hơn với sự biến động của phụ tải cũng như sự gia tăng của các nguồn năng lượng tái tạo.

Trong hệ thống điện hiện đại, BESS có thể đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng:

+ Phủ đỉnh và dịch chuyển phụ tải: tích trữ điện vào thời điểm phụ tải thấp và phát điện vào giờ cao điểm, góp phần giảm công suất cực đại và áp lực lên lưới điện.

+ Hỗ trợ vận hành và dự phòng: cung cấp thêm nguồn công suất linh hoạt khi hệ thống cần, góp phần nâng cao khả năng đáp ứng trước những biến động của phụ tải và nguồn điện.

+ Hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo: lưu trữ phần năng lượng dư thừa và phát lại vào thời điểm phù hợp, qua đó góp phần hạn chế ảnh hưởng của tính biến động từ điện mặt trời và điện gió.

+ Hỗ trợ các dịch vụ kỹ thuật cho lưới điện: tùy theo công nghệ bộ biến đổi và chiến lược điều khiển, BESS có thể tham gia điều chỉnh tần số, hỗ trợ điện áp, công suất phản kháng và các dịch vụ phụ trợ khác.

+ Hỗ trợ tối ưu đầu tư và khai thác hạ tầng điện: trong những điều kiện phù hợp, BESS có thể góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện chạy đỉnh và hỗ trợ khai thác hiệu quả hơn năng lực của lưới điện hiện hữu.

Một số dấu mốc triển khai BESS tại Việt Nam

Đến ngày 28/9/2026, EVNNPC đã hoàn thành đóng điện 22 hệ thống BESS tại các trạm biến áp 110 kV, với tổng công suất 145 MW, phân bố tại Bắc Ninh, Hải Phòng, Lạng Sơn, Ninh Bình và Phú Thọ (theo EVNNPC ngày 29/9/2026).

Từ công nghệ đến ứng dụng thực tế tại Hà Nội

+ Một dấu mốc đáng chú ý trong năm 2026 là Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) hoàn thành lắp đặt và đưa vào vận hành thí điểm 5 hệ thống BESS, tổng quy mô 50 MW/100 MWh tại các trạm biến áp 110 kV Bắc Thăng Long, Quang Minh, Sài Đồng 2, Phùng Xá và Thanh Oai.

+ Trong đó, hệ thống cuối cùng tại Trạm 110 kV Bắc Thăng Long được đóng điện thành công ngày 05/7/2026, đánh dấu lần đầu tiên công nghệ lưu trữ năng lượng quy mô lớn được ứng dụng trên lưới điện Thủ đô, góp phần hỗ trợ vận hành, điều tiết phụ tải và nâng cao tính linh hoạt của hệ thống điện (theo EVN ngày 6/7/2026).

LƯU TRỮ NĂNG LƯỢNG – MỘT THÀNH PHẦN CỦA LƯỚI ĐIỆN TƯƠNG LAI

+ Việc triển khai BESS không chỉ bổ sung khả năng lưu trữ điện năng mà còn tạo thêm một nguồn lực có khả năng điều khiển linh hoạt cho hệ thống điện.

+ Trong tương lai, khi tỷ trọng điện mặt trời, điện gió, nguồn điện phân tán và các phụ tải mới như trạm sạc xe điện tiếp tục gia tăng, vai trò của các hệ thống lưu trữ năng lượng được kỳ vọng ngày càng rõ nét trong việc cân bằng công suất, hỗ trợ điều chỉnh điện áp – tần số, nâng cao độ linh hoạt và tăng khả năng khai thác các nguồn năng lượng tái tạo.

Đối với Khoa Kỹ thuật điện, Trường Đại học Điện lực, sự phát triển của BESS cũng mở ra nhiều hướng nghiên cứu và đào tạo mới liên quan đến: Điện tử công suất, Công nghệ pin và BMS, PCS, EMS, Điều khiển Grid-Following / Grid-Forming, Tối ưu vận hành và tích hợp BESS vào lưới điện thông minh

BESS – một mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống điện linh hoạt, ổn định và hiện đại.